Technologia ArcIMS w portalu SIPDO 

    Budowa Systemu Informacji Przestrzennej Dorzecza Odry (SIPDO) oparta została o najnowocześniejszą z obecnie dostępnych na świecie technologii GIS - platformie ArcGIS firmy ESRI. Część portalowa SIPDO wykorzystuje technologię internetową do serwowania danych przestrzennych poprzez przeglądarkę www, którą zapewnia wchodzący w skład ArcGIS internetowy serwer mapowy – ArcIMS. Poprzez zastosowanie ArcIMS otrzymano bardzo wydajne a jednocześnie bezpieczne rozwiązanie typu „webgis”. W Systemie wszystkie dane przechowywane są w relacyjnej bazie danych Oracle, zapewniającej wysoki poziom niezawodności i została dodatkowo wyposażona w oprogramowanie ArcSDE pozwalające na przechowywanie danych przestrzennych. Oracle 9i wraz z ArcSDE tworzą jądro SIPDO, w oparciu o które pracują aplikacje desktop, a także wspomniany ArcIMS. Na potrzeby realizacji Systemu ArcIMS został bardzo poważnie rozbudowany z wykorzystaniem najnowszej technologii programistycznej .NET. Stworzone aplikacje internetowe pozwalają nie tylko na przeglądanie danych mapowych, ale także na wykonywanie skomplikowanych zapytań do bazy danych w efekcie czego użytkownik ma możliwośc przeprowadzania nawet analiz w oparciu o tak przygotowane środowisko.

    Dostęp do portalu oraz wszystkie działania na nim prowadzone wymagają od użytkownika uwierzytelnienia i dopiero po jego pozytywnym zakończeniu, możliwe jest przystąpienie do pracy. Nie zmienia to faktu, że nawet autoryzowany użytkownik nie ma bezpośredniego dostępu do danych zgromadzonych w bazie. Odbiorca, otrzymuje odpowiednio wygenerowany obraz PNG, czyli postać rastrową, która jest generowana przez serwer ArcIMS wraz z uwzględnieniem poziomu uprawnień użytkownika.

    Zastosowanie rozwiązania opartego na obrazach PNG uniemożliwią wykorzystanie serwisu SIPDO jako źródła danych wektorowych ponieważ zarówno dla osób postronnych jak i  nawet autoryzowanych  użytkowników podstawowym materiałem do pracy jest  wygenerowany obrazek PNG.

Przeznaczeniem portalu SIPDO wraz  internetowym serwerem mapowym, jest udostępnianie zewnętrznym użytkownikom zintegrowanej informacji zarówno w zakresie przestrzennym jak i opisowym.

ArcIMS – informacje ogólne

    Pakiet ArcIMS (Arc Internet MapServer) firmy ESRI jest narzędziem pozwalającym udostępniać w sieci Internet dane kartograficzne gromadzone w systemach GIS. Jest to rozwiązanie stosowane w projektach, w których dane przestrzenne udostępniane są wielu użytkownikom. Udostępnione w ten sposób dane mapowe, w połączeniu z informacjami zgromadzonymi lokalnie, pozwalają na prowadzenie różnorodnych analiz bez konieczności lokalnego przechowywania danych przestrzennych.

Pakiet tworzy w pełni skalowalne środowisko zawierające rozwiązania ułatwiające tworzenie projektów, zarządzanie dostępem do danych, czy też automatyczne generowanie serwisów WWW umożliwiających dostęp do danych i aplikacji GIS. Pakiet doskonale sprawdza się w zastoso- waniach dla administracji publicznej, w biznesie, służbach komunalnych przez udostępnianie map dla interaktywnych planów miast, ułatwiających zlokalizowanie firmy czy informacji o utrudnieniach w ruchu drogowym.

    ArcIMS udostępnia dane wektorowe przechowywane w różnych formatach, m.in. shapefiles, coverages, ArcSDE Layers, jak również w wielu formatach rastrowych. Unikalne rozwiązanie pozwalające na łączenie danych pochodzących z różnych źródeł, w tym danych udostępnianych przez inne serwery ArcIMS, podnosi zakres funkcjonalności rozwiązań działających w oparciu o technologię ArcIMS. Pakiet dostępny jest na wiele różnych platform sprzętowych i systemowych m.in. Windows, UNIX (IBM, Solaris, HP) oraz Linux. Zapewnia to dowolność wyboru systemu w zależności od roli, jaką spełniać ma serwer mapowy. Otwarta architektura systemu pozwala skalować jego wydajność poprzez rozdzielanie zadań na wiele niezależnych komputerów, tworzenie klastrów serwerów itp.

    Aplikacje klienckie komunikują się z serwerem ArcIMS za pomocą poleceń ArcXML, który jest rozszerzeniem funkcjonalności XML (Extensible Markup Language) o obsługę specyficznych poleceń GIS. Zastosowanie ArcXML ułatwia tworzenie specyficznych funkcji dla dowolnej aplikacji. Aplikacjami klienckimi mogą być serwisy www, aplikacje typu desktop, aplikacje dla urządzeń typu Palmtop lub serwisy WAP dostępne użytkownikom telefonów komórkowych.

Zintegrowany serwer metadanych, pozwala na centralne tworzenie, zarządzanie i udostępnianie repozytoriów metadanych przez sieć Internet. Mechanizm "przeciągnij-upuść" dodatkowo ułatwia i przyspiesza publikacje tego rodzaju danych. Metadane optymalizowane są pod kątem jak najszybszego ich przeszukiwania. Dostęp do nich możliwy jest zarówno za pomocą prostych serwisów internetowych, jak i pakietów wchodzących w skład rodziny oprogramowania ArcGIS. Udostępniony w pakiecie moduł ArcIMS Metadata Explorer, bazujący na rozwiązaniach JSP (JavaServer Pages), pozwala na budowę własnej aplikacji klienckiej służącej do przeglądania metadanych.

    ArcIMS wspiera wykorzystanie bezpiecznych me przesyłania danych. Stosowane rozwiązania wykorzystują bezpieczne protokoły przesyłu danych tj: HTTPS Transport Protocol Secure Sockets) oraz SSL (Secure Sockets Layer). Niezależnie od uznanych standardów bezpiecznego dostępu do danych, ArcIMS posiada wbudowane algorytmy identyfikacji użytkowników na poziomie dostępu do poszczególnych serwisów mapowych.