Inwestycje realizowane

Budowa lewostronnego obwałowania rzeki Odry będzie miała za zadanie ochronę miejscowości i gruntów rolnych położonych w dolinie Odry pomiędzy korytem rzeki a krawędzią wysoczyzny. Pierwszy etap obwałowania rzeki Odry Koźle - Landzmierz na terenie woj. opolskiego o długości 5,6 km był realizowany w latach 2003-2004. W woj. śląskim w latach 2003-2007 zrealizowano obwałowanie rzeki Odry w gminie Rudnik - etap II o długości 3,257 km. Od 2007 roku na terenie woj. opolskiego realizowane jest przedsięwzięcie „Cisek - Dzielniczka” tj. budowa wału o długości 8,383 km, a w woj. śląskim od 2008 roku realizowany jest III etap budowy w gminie Rudnik do granicy z woj. opolskim. Przy zwiększonych kosztach finansowania ze strony woj. opolskiego planowaną poprawę bezpieczeństwa dla najbardziej zagrożonego obszaru gminy Cisek i gminy Rudnik można uzyskać już w 2013 roku.

Budowa zbiornika Racibórz

Zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz będzie miał za zadanie ochronę przeciwpowodziową doliny górnej Odry oraz miasta Wrocławia. Budowa zbiornika została zaplanowana jako inwestycja niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców miejscowości położonych poniżej zbiornika, z oddziaływaniem na ochronę doliny Odry. Ocenia się, że zbiornik ten we współpracy z systemem zbiorników na Nysie Kłodzkiej (Nysa, Otmuchów, Kamieniec Ząbkowicki) wpłynie w sposób radykalny na obniżenie kulminacji fali powodziowych Odry od Raciborza do Wrocławia w stopniu umożliwiającym utrzymanie wymiarów istniejących obwałowań i ochronę wszystkich większych ośrodków miejskich (Racibórz, Koźle, Opole, Wrocław).

Pierwszy etap realizowany był w latach 1989 - 2002 i polegał na budowie polderu Buków. Kolejne etapy odnoszą się do realizacji zbiornika „Racibórz Dolny”. Projektowany zbiornik obejmie  dolinę Odry od mostu w Krzyżanowicach do granic miasta Racibórza na obszarze około 26 km 2.

W drugim etapie budowy przewidywanym na 5-6 lat planuje się budowę suchego zbiornika przeciwpowodziowego o pojemności 170 mln m3 z zachowaniem aktualnej topografii terenu.

Trzeci i ostatni etap, którego realizacja będzie możliwa dopiero za ok. 30-40 lat polegać będzie na przekształceniu suchego zbiornika Racibórz Dolny w zbiornik wielofunkcyjny o pojemności powodziowej jak w etapie II i poj. użytkowej 100 - 150 mln m3 . Do tego czasu będzie prowadzona eksploatacja żwirów zalegających w czaszy zbiornika.

Realizacja tej inwestycji obejmować będzie budowę następujących elementów:

1. zapora czołowa,
2. obwałowanie,
3. przelew bezpieczeństwa,
4. budowla przelewowo-spustowa,
5. urządzenia elektryczne związane z obsługą przelewów, zasuw;
6. obiekty pomocnicze - upust do Odry Miejskiej, przełożenie koryta Psiny, ochrona terenów przyległych do zbiornika.

W docelowej postaci oprócz zabezpieczenia doliny Odry przed powodziami, zbiornik powinien realizować dodatkowe cele wodnogospodarcze: umożliwić sterowanie przepływami Odry w interesie żeglugi śródlądowej, polepszyć i ustabilizować jakość wody rzeki Odry, pod warunkiem ograniczenia odpływu zanieczyszczeń do zbiornika do ilości odpowiadającej jego zdolności samooczyszczania, co pozwoliłoby na przywrócenie przydatności wód dla przemysłu i rolnictwa.

Ponadto budowa i eksploatacja powinna umożliwić hydroenergetyczne wykorzystanie piętrzenia. Budowa zbiornika Racibórz należy do priorytetowych zadań "Programu dla Odry - 2006". Realizacja tego projektu przewidziana została „Ustawą” na lata 2002- 2011, a jego całkowity koszt ma wynieść 484 474, 122 tys. złotych. Oprócz Budżetu Państwa pieniądze na ten cel mają pochodzić z Banku Światowego oraz z Funduszu Spójności UE. 

Jednym z zadań "Programu dla Odry-2006" jest utrzymanie i rozwój żeglugi śródlądowej. Budowa Stopnia Wodnego Malczyce jest priorytetową inwestycją realizującą to zadanie.

Budowa stopnia wodnego Malczyce

Inwestycja ma na celu:

• przedłużenie skanalizowanego odcinka Odry o 17,5 km,
• ochronę stopnia wodnego Brzeg Dolny przed utratą stateczności i podmywaniem (obecnie jest to najbardziej zagrożony obiekt hydrotechniczny w Polsce),
• przywrócenie pierwotnych poziomów wód gruntowych,
• zapobieżenie przesuszaniu terenów przyległych w szczególności lasów łęgowych, kompleksu 950 ha lasów dębowych,
• produkcja energii elektrycznej 11,4 MW.

Budowa została rozpoczęta w roku 1997, a jej zakończenie przewidziane jest na rok 2009. Inwestorem bezpośrednim jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Stopień Wodny Malczyce zlokalizowano w 300 km w zawalu na prawym brzegu rzeki Odry ok. 5 km powyżej miejscowości Malczyce.

Zakres wszystkich przewidzianych prac obejmuje:

• Jaz klapowy trzyprzęsłowy (podstawowy obiekt piętrzący i regulujący przepływ wody) z przepławką dla ryb,
• Jaz stały o długości 300 m w tym części przelewowej 130 m , konstrukcja ziemna z ubezpieczeniami betonowo-kamiennymi (wspomagający jaz klapowy podczas przepuszczania wezbrań rzeki przy przepływach Q10 i większych),
• Śluza żeglugowa z awanportami o długość 190 m, szer 12 m,
• Elektrownia wodna o mocy 11,4 MW.

Całkowity koszt inwestycji wyniesie 418 mln zł. Budowa finansowana jest ze środków celowych Programu dla Odry 2006 oraz przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Inwestycja realizowana jest etapowo w ramach zadania „Dolina Warty” podzielonego na etapy opatrzone numerami od I do V. Zadania oznaczone numerami od II do V są realizowane lub planuje się je finansować ze środków Programu dla Odry 2006. Całość zadania obejmuje m.in. wykonanie modernizacji następujących odcinków wałów:

• prawostronny wał rz. Warty w m. Pstrokonie w km 6+200 - 6+470 gm. Zapolice (Dolina Warty etap II a),
• wał Strumiany-Korzeń o dług. 5412 m - gm. Burzenin, pow. Sieradzki; wał Jeziorko o dług. 4240 m - gm. Zapolice, pow. Zduńskowolski (Dolina Warty III),
• lewostronny wał rzeki Warty w km rzeki 539+500 do 546+000 - łącznie 6,2 km (Dolina Warty IV),
• prawostronny wał rzeki Warty w km rzeki 525+000 do 530+000 - łącznie 4,5 km (Dolina Warty V)

W roku 2003 zakończono zadanie „Dolina Warty II a”. W tym samym roku wykonano dokumentację na kolejne zadanie „Dolina Warty III”, na którym prace budowlane rozpoczęto w roku 2004 (wykonano ponad 6,0 km wałów). Zakończenie zadania planuje się na rok 2005. W roku 2004 wykonano także dokumentację na zadanie „Dolina Warty IV”, którego realizację planuje się na  lata 2005-2007.

Budowa zbiornika została zapisana jako jedno z ważniejszych zadań w ustawie o ustanowieniu Programu wieloletniego dla Odry 2006 (Dz.U.01.98.1067) - załącznik nr 3. Inwestycja ma na celu zabezpieczenie terenów poniżej zbiornika przed skutkami powodzi w tym redukcja przepływów w obrębie m. Kalisza do wielkości nieszkodliwych. Pozostałe cele zbiornika oprócz ochrony przeciwpowodziowej to:

• umożliwienie wykorzystania zmagazynowanej wody dla nawodnień rolniczych,
• podniesienie przepływów niżówkowych w rzece Prośnie,
• aktywacja terenów wokół zbiornika, rozwój agroturystyki,
• zabezpieczenie przyszłościowych potrzeb wodnych miasta Kalisza i Ostrowa Wlkp.
• produkcja czystej energii elektrycznej w elektrowni wodnej (dla ok. 1800 zagród),
• sportowe i rekreacyjne wykorzystanie akwenu,
• prowadzenie gospodarki rybackiej.

Pojemność zbiornika ma wynosić 48,8 mln m3, a powierzchnia zalewu przy NPP 1704 ha. Przy nadzwyczajnych przepływach w rzece Prośnie będzie możliwe dodatkowe zwiększenie pojemności do ok. 67,5 mln m3, a powierzchnia zalewu wyniesie 2047 ha (przy MaxPP).

Wartość kosztorysowa budowy zbiornika wynosi 300 000 tys. zł (poziom cen z 2002 r.). Dla inwestycji wykonana została w latach 2002- 2003 dokumentacja projektowa i od 2002 trwają wykupy gruntów pod teren przyszłego zbiornika. Do końca 2004 r. na realizację inwestycji wydano 33 863 tys. zł.

Dla miasta Lwówek Śląski zagrożenie powodziowe stanowią dwa górskie potoki – Płóczka i Srebrna, które cyklicznie co 10- 15 lat zalewają miasto, dlatego też zabezpieczenie miasta przed powodzią polegać będzie przede wszystkim na budowie obwałowań. Opracowana „Koncepcja ochrony przeciwpowodziowej miasta Lwówek Śląski” wskazuje na potrzebę wykonania następujących inwestycji:

• wałów przeciwpowodziowych (8 odcinków) łącznie 4 780 mb wraz z drogą przywałową o nawierzchni żwirowej,
• murów kamienno – balustradowych ( 4 odcinki) łącznie 2 100 mb,
• rowów odwadniających - 3 950 mb,
• bramy przeciwpowodziowej – 2 szt.,
• przepustów wałowych (7 szt.) i drogowych (1 szt.),
• przejazdów wałowych na poziomie terenu z zamknięciami - 8 szt.
• przejazdów wałowych po koronie wału – 3 szt.
• schodów skarpowych dwustronnych -1 szt.
• schodów skarpowych jednostronnych – 6 szt.
• przebudowy w niezbędnym zakresie odcinka drogi relacji Lwówek Śląski – Złotoryja
• mostu na rzece Płuczce – 1 szt.

Termin realizacji planuje się na lata 2007 – 2009 Przewidywany koszt zadania: 20.550 tys zł.