Inwestycje oddane

Miasto Wleń pod względem powodziowym należy do najbardziej zagrożonych na terenie Dolnego Śląska. Cyklicznie w odstępach 10-15 lat wody rzeki Bóbr zalewają miasto. Jedynym skutecznym sposobem zabezpieczenia przed powodzią jest budowa obwałowań. Opracowana ocena ekonomicznej efektywności inwestycji wykazała, że wysokość strat spowodowana powodziami znacznie przekracza nakłady przewidziane na zabezpieczenie miasta Wleń przed powodzią.

Dlatego też budowa obwałowań miasta Wleń została włączona do finansowania w ramach „Programu dla Odry-2006”.  Prace budowlane na tym zadaniu prowadzone są od sierpnia 2004 roku. Zakres robót przewiduje m.in.: wykonanie wału lewobrzeżnego rz. Bóbr na dł. 1,6 km oraz prawobrzeżnego na długości 0,7 km, a także wykonanie wału opaskowego chroniącego oczyszczalnie ścieków(0,3 km) i stację wodociągową (0,26 km). Planowane jest wybudowanie 5 szt. przepompowni wód deszczowych, także pogłębienie dna koryta, wykonanie umocnień kamiennych skarp koryta rzeki oraz usunięcie fundamentów zniszczonego mostu.

Całkowity koszt zadania ma wynieść 15.700 tys. zł i ma zostać zakończony w maju w roku 2007. W roku 2004 na prace remontowo-budowlane przeznaczono z „Programu dla Odry-2006” ok. 3.500 tys. zł. Na rok 2005 planowane dofinansowanie z Programu wyniesie 1.900 tys. zł.

Lokalizacja: rzeka Krynka w km 15+350, Powiat strzeliński, Gmina Przeworno.
W okresach występowania przepływów niskich i średnich zbiornik będzie wykorzystywany rolniczo, utrzymując normalny poziom piętrzenia na rzędnej 185,00 m n.p.m., dodatkowo będzie wykorzystywany do celów rekreacyjnych.
W okresach występowania przepływów wezbraniowych pełni funkcję zbiornika przepływowego redukując falę w objętości rezerwy powodziowej zawartej między rzędnymi 185,00 a 186,00 m n.p.m. i wynoszącej 0,536 mln m³. Przy NPP pojemność zbiornika wynosi 0,315 mln m³ a powierzchnia zalewu wynosi 37,4 ha. Natomiast przy maksymalnym dopuszczalnym poziomie piętrzenia (186 m n.p.m.) pojemność zbiornika wzrośnie do 0,851 m³ a powierzchnia zalewowa wzrośnie do 81 ha.

Koszt budowy zbiornika wyniósł 14 mln zł. Realizowano go w okresie od listopada 2003 r. do sierpnia 2006 r. Komisyjny odbiór odbył się 9 sierpnia 2006 r. Budowa zbiornika oraz infrastruktury towarzyszącej sfinansowana została ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz "Programu dla Odry-2006".Z "Programu dla Odry-2006" pochodziło ponad 30% środków. Inwestorem i zarządcą tej inwestycji jest Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we Wrocławiu.

Modernizacja Jazu Szytniki, która zakończyła się w marcu 2002 r. obejmowała zmianę konstrukcji jazu na jaz z ruchomym-powłokowym urządzeniem piętrzącym pozwalającym na sterowanie przepływem wód do Starej Odry. Stworzenie możliwości sterowania przepływem w Węźle Szczytnickim znacznie podnosi efektywność przeciwpowodziową Wrocławskiego Węzła Wodnego. Wynika to z możliwości skierowania części przepływu, zdążającego w kierunku centrum miasta do kanału Starej Odry i w ten sposób znacznego zmniejszenia zagrożenia powodzią w najstarszej części miasta.

Prace modernizacyjne obejmowały wykonanie między innymi:

• płyty ponuru o grubości 1,0 m pod osłoną stalowej grodzy;
• zamknięcia powłokowego wraz z komorą sterowania podzieloną na sekcje: wlotową, napełniania, nadciśnienia i opróżniania;
• kierownicy górnego jazu, której zadaniem jest kierowanie wody i kry lodowej na zmodernizowany jaz;
• płytę wypadu stanowiącą element przejściowy pomiędzy płytą fundamentową zamknięcia powłokowego, a dolną partią przelewu istniejącego jazu;
• przy prawym przyczółku jazu, wzdłuż brzegu wykonano przepławkę dla ryb (dotychczasowe rozwiązanie techniczne jazu przepławki dla ryb nie posiadało).

Jaz Szczytniki

W ramach modernizacji Szczytnickiego Węzła Wodnego wykonano również prace remontowe Śluzy Szczytniki. W pierwszej kolejności wyremontowano głowę górną śluzy, bowiem ona najbardziej ucierpiała w wyniku powodzi, a ponadto wrota wsporcze głowy górnej, które stanowią ważny element zabezpieczenia przeciwpowodziowego Węzła Szczytniki

Całość zadania wykonano zgodnie z dokumentacją techniczną wykonaną przez Hydroprojekt-Wrocław Sp. z o.o. oraz Waterserwice Sp. z o.o. (w zakresie remontu śluzy) i pod nadzorem inwestorskim pełnionym przez pracowników Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Inwestycja finansowana była ze Środków pochodzących z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.

Jaz Bartoszowice, znajdujący się w początkowym odcinku kanału powodziowego (w 0,50 km kanału) pełni ważną role w ochronie przeciwpowodziowej Wrocławia. Jego poprawne działanie warunkuje sprawniejsze przeprowadzanie wód wezbraniowych i powodziowych przez Wrocławski Węzeł Wodny.

Prace modernizacyjne wykonane na tym obiekcie obejmowały m.in.:

• regulację dolnego stanowiska (prace odmulające i likwidację wybojów),
• likwidację zniszczeń budowlanych mostu Bartoszowice,
• wykonanie ściany filtracyjnej i ubezpieczenie górnego stanowiska,
• zamontowanie nowego napędu hydraulicznego segmentu,
• odtworzenie posterunku oraz wykonanie nowej nawierzchni.

Remont jazu był częścią większej inwestycji mającej na celu modernizację węzła wodnego Bartoszowice, w skład którego wchodzi również śluza Bartoszowice znajdująca się na kanale Żeglugowym. Planowany jest również remont Kanału powodziowego a w szczególności :

• udrożnienie mostu Swojczyckiego;
• remont progu pod mostami Jagiellońskimi,
• udrożnienie kanału poniżej mostów Jagiellońskich

W dniu 31 lipca 2002 r. uroczyście przekazano do eksploatacji inwestycję pn.: "Dokończenie budowy Kanału Ulgi w Opolu". W uroczystości, Ministerstwo Środowiska reprezentowali: pan Piotr Rutkiewicz wicedyrektor Departamentu Zasobów Wodnych oraz pan Grzegorz Olszak dyrektor Biura Ministra, władze wojewódzkie - pan Leszek Pogan Wojewoda Opolski. Ponadto licznie brali udział przedstawiciele parlamentu, władz lokalnych i samorządowych oraz mieszkańcy. Meldunek o zakończeniu inwestycji złożył Prezes ENERGOPOL - 7 POZNAŃ S.A. pan Jerzy Ciechanowski - reprezentujący generalnego wykonawcę. Inwestorem bezpośrednim był Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Prace prowadzono według projektu wykonanego przez Hydroprojekt Warszawa Spółka z o.o. oraz Krakowskie Biuro Projektów Dróg i Mostów Spółka z o.o.

Inwestycja finansowana była ze środków pożyczki Banku Rozwoju Rady Europy i towarzyszących środków budżetowych przeznaczanych na usuwanie skutków powodzi i zwiększanie stopnia zabezpieczenia przeciwpowodziowego.

Kanał ulgi stwarza możliwości i warunki hydrauliczne do dalszej poprawy stanu ochrony przeciwpowodziowej w centrum Opola oraz innych terenów miejskich jak również do dalszych zadań inwestycyjnych przewidywanych w ciągu najbliższych lat, między innymi:

• budowę bulwarów,
• modernizację obwałowań,
• zamknięcie Młynówki dla przepływów powodziowych (w celu zabezpieczenia centrum miasta),
• przebudowę i udrożnienie powodziowe koryta Odry,
• budowę polderu.

5 września 2002 roku przekazano do eksploatacji polder Buków.Uroczystego przecięcia wstęgi, na nowym moście w Krzyżanowicach, dokonali pan Czesław Śleziak, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska oraz pan Lechosław Jastrzębski, Wojewoda Śląski. W uroczystości udział wzięli dyrektorzy Departamentu Zasobów Wodnych pan Tomasz Walczykiewicz i pan Piotr Rutkiewicz. Wśród zaproszonych gości znajdowali się liczni parlamentarzyści oraz przedstawiciele władz lokalnych i samorządowych. Uroczystość zgromadziła wyjątkowo dużą liczbę miejscowej ludności, dającej tym samym wyraz swego zadowolenia z troski o ich bezpieczeństwo. Polder Buków zlokalizowany jest w dolinie Odry na terenie trzech gmin województwa śląskiego: Krzyżanowice, Lubomia i Gorzyce. Jego obszar obejmuje 830 ha, z czego powierzchnia zalewu w okresie napełnienia wynosi 710 ha.

Zarys Polderu Buków i planowanego Zbiornika Racibórz

Ważniejsze elementy polderu i konieczne prace, to:

• zapory ziemne oraz obwałowania na długości 14,5 km;
• przelew powierzchniowy wraz z jazem ruchomym (sterowanie wodą na polderze);
• modernizacja i podwyższenie istniejących obwałowań Odry o łącznej dł. 3,2 km;
• przełożenie potoku Łęgoń wraz z robotami melioracyjnymi;
• zabudowa biologiczna oraz rewitalizacja obrzeży zewnętrznych polderu;
• inwestycje towarzyszące:
  w dziedzinie komunikacji drogowej - budowa mostu na Odrze w Krzyżanowicach i ponad 4 km dróg powiatowych;
  w dziedzinie energetyki - przełożenie 6 km linii energetycznych.

Rozwiązanie techniczne polderu jest niekolizyjne w stosunku do przyszłego zbiornika Racibórz. Wszystkie obiekty wykonane na etapie polderu mają charakter stały, a ich konstrukcja zapewnia normalną eksploatację w warunkach zbiornika Racibórz. Polder może być nadal normalnie użytkowany przeciwpowodziowo także przy nie zakończonej eksploatacji kruszywa w jego czaszy. Budowa polderu jest formą rekultywacji i rewaloryzacji terenów zdewastowanych wcześniejszą eksploatacją kruszywa.

Realizację obu zbiorników rozpoczęto w 1986 r. Po katastrofalnej powodzi 1997 r. stały się one elementami Narodowego Programu Odbudowy i Modernizacji jako priorytetowe zadania resortu środowiska w zakresie budowy zabezpieczenia przeciwpowodziowego. Razem ze zbiornikami Nysa i Otmuchów tworzą zespół zbiorników wielozadaniowych wchodzących w skład systemu ochrony powodziowej doliny Odry.

Ostatnim elementem zespołu będzie projektowany zbiornik “Kamieniec Ząbkowicki”. Budowa zbiorników finansowana była ze środków budżetu państwa, a po katastrofalnej powodzi - ze środków pożyczki Banku Rozwoju Rady Europy. Uroczyste oddanie do eksploatacji odbyło się 6 grudnia 2002 roku.

Obydwa zbiorniki, w sposób naturalny wkomponowano w dolinę Nysy Kłodzkiej. Znaczna i piękna powierzchnia lustra wody podnosi walory krajobrazowe tego regionu, a rodzący się nowy ekosystem wodny wzbogaca naturalne środowisko przyrodnicze. Dodatkowo utworzona tu wyspa, dając nowe siedlisko, sprzyja rozwojowi populacji ptactwa wodnego oraz stanowi miejsce odpoczynku ptaków przelotnych. Zbiorniki wyposażono w nowoczesne przepławki dla ryb w formie wielokomorowego, kaskadowego przejścia oraz w kanalizację wodno - ściekową.

Zbiornik “Topola”

Zlokalizowany jest w gminie Kamieniec Ząbkowicki w km 97+700 Nysy Kłodzkiej, jako kolejny element w jej kaskadzie obok dotychczas funkcjonujących zbiorników Otmuchów i Nysa. Jest zbiornikiem wielozadaniowym i służy:

• ochronie przeciwpowodziowej,
• poprawie zaopatrzenia w wodę,
• alimentacji rzeki Odry,
• wykorzystaniu energetycznemu wód Nysy Kłodzkiej
• turystyce i rekreacji.

Wybudowany został w skojarzeniu z eksploatacją kruszywa, jako forma rekultywacji terenu poeksploatacyjnego i jego zagospodarowania dla potrzeb gospodarki wodnej. Pojemność zbiornika 28 mln m³. Stała rezerwa powodziowa wynosi 4,6 mln m³, rezerwa forsowana 6,3 mln m³, łącznie więc pojemność zbiornika Topola do dyspozycji ochrony przeciwpowodziowej wynosi 10,9 mln m³.

Zbiornik “Kozielno”

Zlokalizowany jest na obszarze gmin Kamieniec Ząbkowicki i Paczków w km 93 + 400 Nysy Kłodzkiej. Inwestycja jest proekologiczną formą rekultywacji wyrobisk poeksploatacyjnych i zagospodarowania gruntów odpadowych (piasków i nadkładów). Podstawowa jego funkcja to ochrona przeciwpowodziowa: gromadząc wody powodziowe ogranicza kulminację fali Nysy Kłodzkiej zmniejszając straty powodziowe poniżej zbiornika. Spiętrzenie wody w zbiorniku wykorzystywane jest także do celów energetycznych, a także stwarza możliwości rozwoju rekreacji i turystyki wodnej. Pojemność całkowita zbiornika wynosi 18,4 mln m³. Stała rezerwa powodziowa to 3,4 mln m³, rezerwa forsowana - 4,3 mln m³, łącznie więc pojemność zbiornika Kozielno do dyspozycji ochrony przeciwpowodziowej wynosi 7,7 mln m³

Zlokalizowany w km 206 +900 rzeki Odry, w pełni zautomatyzowany zastąpił pracujący, wyeksploatowany technicznie, stuletni jaz iglicowy. Dzięki temu poprawiły się znacznie warunki żeglugi oraz bezpieczeństwo pracy obsługującej ten obiekt załogi. Realizowany był przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Budowla przekazana do eksploatacji w 2002 roku. W międzyczasie realizowane były drobne prace wykończeniowe w ramach małej architektury. Ostateczne zakończenie i oddanie obiektu nastąpiło 23 czerwca 2003 r.

Jaz Lipki na Odrze

Zadaniem jazu jest utrzymanie stałego poziomu wody na odpowiedniej rzędnej w celu zapewnienia głębokości żeglugowych na Odrze, pomiędzy śluzą w Brzegu a stopniem wodnym w Lipkach.

Wyposażony jest w trzy identyczne światła (3x32m), zamykane klapami powłokowymi, stalowymi o wysokości 3,40 m. Klapy napędzane są dwustronnie przy pomocy dwóch hydraulicznych, niezależnych zespołów. Dla obudowy bocznej klap wykonano elektryczną instalację przeciwoblodzeniową. Sterownia jazu wyposażona jest w system kontroli i sterowania oraz system zdalnego przekazu informacji o poziomie wody i podglądu przy wykorzystaniu telewizji przemysłowej. W ramach bezobsługowej pracy jazu, system komputerowy będzie automatycznie utrzymywał zadany poziom piętrzenia wody. Ręczne sterowanie klapami stosowane będzie w sytuacjach awaryjnych oraz przy pracach rozruchowych. Na koronie przyczółków i filarów opiera się kładka przejazdowa o szer. 3 m wraz z podjazdami do przyczółków, umożliwiając połączenie komunikacyjne dla celów eksploatacyjnych, a także dla potrzeb lokalnego ruchu drogowego.

Inwestycja finansowana była ze środków budżetu państwa oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wał okrężny Mokry Dwór znajduje się na terenie polderu „Oławka” i zabezpiecza przed powodzią Zakład Produkcji Wody dla miasta Wrocławia. Inwestycja była realizowana przez Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we Wrocławiu podległy Urzędowi Marszałkowskiemu. Pierwotny wał na Mokrym Dworze został zbudowany na początku XX wieku, po powodzi 1903 roku jako element Wrocławskiego Węzła Wodnego. W czasie katastrofalnej powodzi w lipcu 1997 roku tereny wodonośne Wrocławia zostały zalane, co spowodowało przerwę w dostawie wody pitnej dla miasta na kilkanaście dni, stwarzając zagrożenie epidemią i powodując ogromne straty w infrastrukturze technicznej wodociągów. Bezpośrednio po powodzi przystąpiono do naprawy wyrw w wale i wzmocnienia miejsc najbardziej osłabionych. W sierpniu 2002 r. rozpoczęto gruntowną przebudowę i modernizację wału na całej długości wynoszącej 4 km. Korona wału została podwyższona średnio o 80 cm. Przy modernizacji wału wbudowano ponad 50 tys. m³ gruntów.
Ze względu na trudne warunki terenowe na wielu odcinkach wału trzeba było wykonać ścianki szczelne oraz zastosować inne rozwiązania techniczne. Prace były realizowane w okresie od 26.08.2002 r. do 28.11.2003 r. Całkowity koszt tego zadania wyniósł 5,7 mln zł. Środki finansowe pochodziły głównie z budżetu państwa (4,6 ml zł). Pozostała kwota (ok. 1 mln zł.) pochodziła z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.

W czerwcu 2004 roku zakończył się I etap remontu śluzy Mieszczańskiej. Realizacja tego zadania wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego miasta Wrocławia, a w szczególności wyspy Mieszczańskiej poprzez włączenie wyremontowanej śluzy do przepuszczania fali powodziowej w rejonie Kępy Mieszczańskiej. Ponadto inwestycja przyczyni się do reaktywowania pasażerskiej żeglugi spacerowej po śródmiejskim węźle wodnym Wrocławia. Po raz pierwszy po remoncie skorzystali ze śluzy Mieszczańskiej kajakarze biorący udział w Międzynarodowym Spływie Kajakowym rzeką Odrą, która to impreza była częścią „Powitania Unii Europejskiej na Polskich Wodach 2004”.

Remont zabytkowej śluzy rozpoczął się w roku 2003 i obejmował min:

• remont dolnego awanportu śluzy;
• odbudowę języka rozdzielczego pomiędzy awanportem a dolnym stanowiskiem jazu elektrowni wodnej Wrocław I, wraz z ubezpieczeniem jego skarp;
• odrestaurowanie skwerów i ciągów spacerowych przy moście Pomorskim wraz z wymianą balustrad zabezpieczających.

Inwestycja przyczyni się do sprawnego i bezpiecznego odprowadzania wód wezbraniowych oraz zwiększenia zabezpieczenia przeciwpowodziowego terenów osiedla. Modernizacja obejmowała prawobrzeżny wał na długości 2,9 km. Budowle zostały oddane do użytku 17 grudnia 2004 roku.

Całkowity koszt zadania wyniósł ponad 5 mln. zł.

W III kwartale 2004 roku wykonano remont sektora jazu Opatowice. Koszt zadania to 200 tys. zł. Trwały ponadto pomiary geodezyjne oraz inwentaryzacja obiektów mostowych i budowli hydrotechnicznych na odcinku od jazu Bartoszowice do Mostow Jagiellońskich i od Mostów Jagiellońskich do jazu Rędzin (Stara Odra i Kanał Miejski). Na prace te w roku 2004 wydano 1.400 tys. zł.