"Projekt wdrażany przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Programu dla Odry-2006"
"Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z progarmu Phare CBC Polska-Niemcy"

WPROWADZENIE

W dniu 5 grudnia 2004 r. podpisane zostało Memorandum Finansowe Programu Współpracy Przygranicznej Polska-Niemcy Phare 2003. W ramach przyznanej Polsce kwoty 44 mln Euro Pełnomocnik Rządu do Spraw „Programu dla Odry-2006” – Wojewoda Dolnośląski otrzymał dotację w wysokości 200 tys. Euro. na realizację projektu OdraRegion - Programu prewencyjnego zapobiegania powodzi w dorzeczu Odry ze szczególnym uwzględnieniem dorzecza Warty i Zalewu Szczecińskiego (projekt nr 2003/005-708.21.02).

Jednym z instrumentów zapewniającym skuteczność ochrony przeciwpowodziowej i pozwalającym wdrażać „Program dla Odry-2006” jest zagospodarowanie przestrzenne połączone z odpowiednią polityką systemu wodnego. Dlatego też opracowanie sporządzone w ramach projektu OdraRegion będzie stanowiło podstawę materiałów operacyjnych sporządzanych przez zarząd województwa oraz miast i gmin. Przyczyni się to do wprowadzenia ładu przestrzennego wzdłuż całej doliny rzeki oraz zharmonizowania rozwoju społeczno - gospodarczego z możliwościami środowiska naturalnego.
Projekt traktuje obszar graniczny jako całość geograficzną i społeczno-gospodarczą. Integracja działań podejmowanych na rzecz planowania przestrzennego, gospodarki wodnej oraz ochrony środowiska jest gwarancją nie tylko efektywnej ochrony przeciwpowodziowej, ale również zrównoważonego rozwoju w dorzeczu Odry. Wspiera on stabilność oraz bezpieczeństwo w regionie. Przewidywana analiza planowania przestrzennego oraz szczegółowych ramowych regulacji prawnych obowiązujących w kraju służy porównaniu istniejących regulacji oraz podjęcia działań w celu ich ujednolicenia. Projekt przyczyni się do tego, aby granice państwa nie stanowiły przeszkody w osiągnięciu zrównoważonego rozwoju oraz integracji w obszarze europejskim. Dalsza współpraca ma zasadnicze znaczenie szczególnie w procesie przeglądania oraz ujednolicenia regulacji prawnych Polski, Niemiec i Republiki Czeskiej.

Projektem objęte zostały wyszczególnione obszary w dorzeczu Odry na terytorium Polski, (mapka) tj.:

1. Pasmo rzeki Odry, które obejmuje obszar wyznaczony przez 2 lub 3 gminy lewobrzeżne i 2 lub 3 gminy prawobrzeżne rzeki Odry w obszarze województw dolnośląskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego.
2. Dorzecze rzeki Warty w obszarze województwa lubuskiego,
3. Zalew Szczeciński – po stronie polskiej.

Ograniczenie do trzech województw przygranicznych - dolnośląskiego, lubuskiego zachodniopomorskie – wynika z założeń programu Phare CBC Polska- Niemcy 2003.

CELE PROJEKTU

Ogólne cele programu, w ramach którego niniejszy projekt jest realizowany, to:

• Osiągnięcie ochrony przeciwpowodziowej poprzez działania z zakresu planowania przestrzennego, gospodarki wodnej oraz rozwoju regionalnego oparte między innymi na transgranicznej współpracy w obszarze dorzecza Odry.
• Rozwinięcie wieloletniego międzynarodowego programu działań w celu prewencyjnej ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry, przy jednoczesnej integracji struktur ochrony przeciwpowodziowej w obszarze nadgranicznym, włączając władze lokalne i regionalne.

Cele szczegółowe projektu obejmują:

• Rozszerzenie koncepcji projektu OderRegio dla dorzecza Warty oraz Zalewu Szczecińskiego (tzn. ustalenie potencjału zagrożenia i konfliktów podczas różnorodnych wydarzeń powodziowych i określenie na tej podstawie działań służących ochronie przed powodzią).
• Pogłębioną analizę wytycznych projektu OderRegio z uwzględnieniem aktualnych opracowań w wyznaczonych wcześniej obszarach problemowych, w celu określenia listy działań priorytetowych.
• Porównanie specyficznych krajowych regulacji prawnych w zakresie planowania przestrzennego, gospodarki wodnej i ochrony środowiska służących ochronie przeciwpowodziowej oraz dążenie do harmonizacji prawa w krajach dorzecza Odry.
• Opracowanie koncepcji programu działania w zakresie prewencyjnej ochrony przeciwpowodziowej w obszarze dorzecza Odry (będzie to rozszerzeniem „Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry”).
• Politykę informacyjną – rozpowszechnianie rezultatów projektu OdraRegion na poziomie regionalnym i lokalnym, konferencja, strona internetowa itp. Inicjowanie oraz wspieranie projektów służących realizacji wytycznych projektu OderRegio w obszarze dorzecza Odry. Rezultaty tego projektu zasilą System Informacji Przestrzennej Dorzecza Odry (zwany dalej SIPDO). Dzięki temu będą one dostępne poprzez portal mapowy SIPDO (internetowy serwis mapowy stworzony w ramach SIPDO).
• Efekty tych inicjatyw lub wspieranych projektów również powinny zasilać zasoby SIPDO celem ich dalszego udostępniania i wykorzystywania przez wszystkich zainteresowanych.

REZULTATY PROJEKTU

W ramach prac nad Projektem OdraRegion zrealizowano:

1. Opracowanie pt.: “Program prewencyjnego zapobiegania powodzi w dorzeczu Odry ze szczególnym uwzględnieniem dorzecza Warty i Zalewu Szczecińskiego” (211 MB, zip) , w tym:

• Koncepcja Prewencyjnej Ochrony Przeciwpowodziowej dla obszaru dorzecza rzeki Odry – pasmo rzeki,
• Koncepcja Prewencyjnej Ochrony Przeciwpowodziowej dla obszaru dorzecza rzeki Warty,
• Koncepcja Prewencyjnej Ochrony Przeciwpowodziowej dla Zalewu Szczecińskiego,
• Opracowanie map tematycznych ukazujących wykorzystanie terenu, zagrożenie powodziowe oraz potencjalne straty itp.

2. Mapy w trzech seriach w skalach 1:250 tys., 1:50 tys. i 1:25 tys.:

• Seria 1 - Zagospodarowanie przestrzenne oraz planowanie regionalne,
• Seria 2 - Gospodarka Wodna oraz Zagrożenie Powodziowe,
• Seria 3 - Potencjalne zniszczenia.

3. Zaimplementowano dane do Systemu Informacji Przestrzennej Dorzecza Odry (SIPDO - Moduł OdraRegion).
4. Konferencja końcowa - 13 października 2006 r.
5. Broszura informacyjna - w ramach projektu została wydana broszura informacyjna, która w syntetyczny i ogólny sposób przedstawia opracowany "Program prewencyjnej ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Odry ze szczególnym uwzględnieniem dorzecza Warty i Zalewu Szczecińskiego". Broszura została rozesłana do jednostek zaangażowanych w gospodarowanie wodami oraz planowanie przestrzenne. Ponadto materiał ten otrzymali przedstawiciele samorządów na każdym szczeblu, tj. wojewódzkim, powiatowym i gminnym z obszarów województw: dolnośląskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego oraz śląskiego i opolskiego.

Rzeczowe efekty realizacji można podzielić na dwie grupy:

• na te, które stanowią pośredni wkład do budowy systemu ochrony, opartego na współczesnych kryteriach realizacji polityki wodnej,
• na te, które stanowią bezpośredni wkład do budowy bazy informacyjnej dla systemu ochrony, uwzględniającego rozwój prewencji przeciwpowodziowej uwarunkowanej odpowiednim kształtowaniem zagospodarowania przestrzennego.